સંગ્રહ

શબ્દ સાધના પરિવારના કવિ મિત્રો સાથે એક મુલાકાત


ડીસા અને પાલનપુર, મારી લાગણીઓ સાથે જોડાયેલા બે નગરો. મોટેભાગે જવાનું થાય તો રોકાવાનું ન થાય એવું થતું હતું. આ વખતે મારા લંગોટિયા મિત્રો હિમાંશુ સુતરીયા, અરવિંદ કચ્છવા અને અશ્વિન ખત્રી સાથે સપરિવાર આખી સાંજ વિતાવવાનું નક્કી કરીને જ ગયેલો. અને ખરેખર મોજ મોજ કરી. ઘણી જૂની યાદોને વાગોળી અને નવા થયાં.

 

હું સવારે પહોચવાનો હતો એટલે બપોરનો સમય મળે તેમ હતો. આથી, મેં પાલનપુરના કવિમિત્રોને મળવાની ઈચ્છા સૌ પહેલા કવિ પરમ પાલનપુરીને જણાવી અને ત્યારબાદ શ્રી નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ સાથે વાત થઇ અને એમને ખાસ રસ લઈને બધા કવિ મિત્રોને મળવાનો પ્રસંગ સાકાર કર્યો. બપોરે ૩.૩૦ નરેન્દ્રભાઈ મને લેવા આવ્યા અને એમના ઘરે પહોચ્યા. એક દ્વિચક્રીનો મિકેનિક લાગણીઓનું મીકેનીઝમ એના શ્વાસ-ઉચ્છવાસ સાથે નિભાવી રહ્યો છે અને કદાચ ઈશ્વરને પણ એટલે જ ઈચ્છા થઇ હશે તે, એમને ત્રણ દીકરીઓની લાગણીઓમાં ન્હાતા કરી દીધા હશે. એમનો એકદમ સાલસ, હસમુખો સ્વભાવ મને ખાસ સ્પંદનોમાં હલાવી ગયો.
શિવજી રાજપૂત, મારા મોસાળની શાળામાં શિક્ષક, છેક વાવથી આવ્યા હતા. એવી જ રીતે, નવા સિતારા પણ અદકી ચમક ધરાવતા કવિ પંકજ ગોસ્વામી છેક સંતાલપૂરથી મને મળવા પાલનપુર સુધી ૧૬ ડીગ્રી ઠંડીમાં બાઈક લઈને આવેલા. સાહિત્ય પ્રત્યેની એમની અભિરુચિ ખરેખર કાબિલે દાદ છે.
વડીલ કવિઓમાં શ્રી હરેશભાઈ ભાવસાર, મૌન પાલનપુરી. મુક્તકોના કવિ તરીકે એમનો પરીચય યાદ રહી જશે. શ્રી જગદીશભાઈ ઉપાધ્યાય, સ્થાનિક શૈક્ષણિક સંસ્થાના કારકૂન તરીકે સેવાઓ આપે છે અને સાથે શાળાનાં વિદ્યાર્થીઓને સાહિત્ય તરફ ઢાળવાનો સબળ પ્રયાસ કરે છે તે મને ખુબ આનંદદાયક લાગ્યું. એ તો સાથે જયેશ રાજગોર, ૧૧મા ધોરણના વિદ્યાર્થીને લઈને આવેલા. આજે ગઝલના ધસમસતા પ્રવાહમાં જયેશે મને ત્રણ સોનેટ પૃથ્વી છંદમાં બતાવ્યા. આશાસ્પદ છોકરો છે. યોગ્ય દિશામાં એને દોરવાણી મળે તો કાઠું કાઢે તેવો છે.
સમાજસાગર (વીકલી)ના તંત્રી અને ખુબ સારા વાર્તાકાર, બાળ ગીતકાર એવા પ્રવીણભાઈ જોશી “સાર્થક” સાથે ફોન પર વાત અવારનવાર થતી એટલે પરિચય તો હતો, પણ આજે રૂબરૂ મળતા એમ લાગ્યું કે શાંત વાતાવરણમાં સતત પ્રજ્વલિત પોચા રૂની દિવેટ છે – અવિરત પ્રકાશિત. સૌને પરદા પાછળ રહીને પ્રોત્સાહિત કરવાની એમની દિલેરીની હું બે મોઢે પ્રસંશા કરું છું. અને એમાં નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ જેવા અનુભવી ધી હોમી રહ્યા હોય તો આ દીવાનું કોઈ હવા કશું બગડી શકે તેમ નથી.
એવા જ બે સાવ જુદા મિજાજના કવિઓ એટલે પરમ પાલનપુરી અને ઈશ્ક પાલનપુરી. બંને પોતપોતાની રીતે વોટ્સેપ ગ્રુપમાં કવિઓને માર્ગદર્શન આપે છે સાથે વિનમ્રતાથી સ્વીકારે પણ છે કે અમને સાચી દિશાના માર્ગદર્શનની જરૂર છે. બંને સાથે રહીને આવા કાર્યક્રમોને સુપેરે પાર પાડવામાં ખંતથી મહેનત કરે છે.
અનિલ લિમ્બચીયા “આંસુ” લાગણીઓની ધાર કાઢવામાં માહેર કવિ છે. એમણે છંદ શીખી લેવાનું મને વચન આપ્યું નથી પણ મેં લઇ લીધું છે. તો એવા જ નવા અવાજવાળા જલોત્રાના કવિ કમલેશ મકવાણા અને પાલનપુરના જ પીયુ પાલનપુરી પણ આશાસ્પદ કવિઓ છે.
મારી અંતરેચ્છા છે કે પાલનપુરનો શૂન્યાવકાશ ભરાય. ઘણું કામ કરવાની ખેવના છે. સમય સાથ આપશે તો જરૂર કરીશ જ. મારા એક શેર સાથે સૌ મારા કવિમિત્રોના પ્રેમને સ્નેહવંદન.

‘મંથનં તો ડીસાનો રહેશે સદા,

એના શિરે આ ગામનું દેવું છે.

– મંથન ડીસાકર

Advertisements

‘સફર’ પાલનપુરી


તા.૬.૧૨.૨૦૦૯ ની રવિસભામાં કવિમિત્ર ભાઈશ્રી ‘ઈશ્ક’ પાલનપુરીએ એક ગઝલ સંગ્રહ વાંચવા આપ્યો જેનું નામ છે ‘ચૂપ,રાત જાગી જશે!’ અને શાયરનું નામ વાંચીને ભૂતકાળના સંસ્મરણોમાં ખોવાઈ જવાયું. હા, એ શાયર છે ‘સફર’ પાલનપુરી એટલે ભાઈ શ્રી બળવંત ઓઝા.સને ૧૯૮૦-૮૧ના ગાળામાં એમની સાથે સારી મિત્રતા થઈ.અમે બંને પાલનપુરી, બંનેની કર્મભૂમિ વડોદરા અને બંને કવિતાનુરાગી. બળવંતભાઈએ કવિતાનો છેડો પકડી રાખ્યો અને સારૂ નામ અને ગજુ કાઢ્યું.હું કેટલાક કારણોસર ઉદાસીન રહ્યો અને ધીરે ધીરે અમારો સહવાસ ઓછો થતાં થતાં સાવ ભૂલાઈ ગયો.  તે આજે આ ગઝલ સંગ્રહ જોઈને એમની યાદ આવી ગઈ.

ચાલો આજે એમના ‘ચૂપ,રાત જાગી જશે’ માંથી એક ગઝલ ‘બાથમાં’ આપણે સૌ સાથે મળીને અહી માણીએ.

કેટલા   જકડાઈ   જાવું  બાથમાં ?
આપણું મન હોય છે ક્યાં હાથમાં ?

યાદ  કરને,  યાદ નક્કી  આવશે,
આપણે  તરસ્યાં  થયેલાં સાથમાં.

એ પછી વરસાદ સમજાયો મને,
મન મૂકી પલળ્યાં હતાં સંગાથમાં.

શી રીતે ભૂલું ‘સફર’ની એ ક્ષણો ?
યાદ છે, પગલાં લીધેલાં હાથમાં ?

                                    -‘સફર’ પાલનપુરી