શબ્દ સાધના પરિવારના કવિ મિત્રો સાથે એક મુલાકાત


ડીસા અને પાલનપુર, મારી લાગણીઓ સાથે જોડાયેલા બે નગરો. મોટેભાગે જવાનું થાય તો રોકાવાનું ન થાય એવું થતું હતું. આ વખતે મારા લંગોટિયા મિત્રો હિમાંશુ સુતરીયા, અરવિંદ કચ્છવા અને અશ્વિન ખત્રી સાથે સપરિવાર આખી સાંજ વિતાવવાનું નક્કી કરીને જ ગયેલો. અને ખરેખર મોજ મોજ કરી. ઘણી જૂની યાદોને વાગોળી અને નવા થયાં.

 

હું સવારે પહોચવાનો હતો એટલે બપોરનો સમય મળે તેમ હતો. આથી, મેં પાલનપુરના કવિમિત્રોને મળવાની ઈચ્છા સૌ પહેલા કવિ પરમ પાલનપુરીને જણાવી અને ત્યારબાદ શ્રી નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ સાથે વાત થઇ અને એમને ખાસ રસ લઈને બધા કવિ મિત્રોને મળવાનો પ્રસંગ સાકાર કર્યો. બપોરે ૩.૩૦ નરેન્દ્રભાઈ મને લેવા આવ્યા અને એમના ઘરે પહોચ્યા. એક દ્વિચક્રીનો મિકેનિક લાગણીઓનું મીકેનીઝમ એના શ્વાસ-ઉચ્છવાસ સાથે નિભાવી રહ્યો છે અને કદાચ ઈશ્વરને પણ એટલે જ ઈચ્છા થઇ હશે તે, એમને ત્રણ દીકરીઓની લાગણીઓમાં ન્હાતા કરી દીધા હશે. એમનો એકદમ સાલસ, હસમુખો સ્વભાવ મને ખાસ સ્પંદનોમાં હલાવી ગયો. 
શિવજી રાજપૂત, મારા મોસાળની શાળામાં શિક્ષક, છેક વાવથી આવ્યા હતા. એવી જ રીતે, નવા સિતારા પણ અદકી ચમક ધરાવતા કવિ પંકજ ગોસ્વામી છેક સંતાલપૂરથી મને મળવા પાલનપુર સુધી ૧૬ ડીગ્રી ઠંડીમાં બાઈક લઈને આવેલા. સાહિત્ય પ્રત્યેની એમની અભિરુચિ ખરેખર કાબિલે દાદ છે. 
વડીલ કવિઓમાં શ્રી હરેશભાઈ ભાવસાર, મૌન પાલનપુરી. મુક્તકોના કવિ તરીકે એમનો પરીચય યાદ રહી જશે. શ્રી જગદીશભાઈ ઉપાધ્યાય, સ્થાનિક શૈક્ષણિક સંસ્થાના કારકૂન તરીકે સેવાઓ આપે છે અને સાથે શાળાનાં વિદ્યાર્થીઓને સાહિત્ય તરફ ઢાળવાનો સબળ પ્રયાસ કરે છે તે મને ખુબ આનંદદાયક લાગ્યું. એ તો સાથે જયેશ રાજગોર, ૧૧મા ધોરણના વિદ્યાર્થીને લઈને આવેલા. આજે ગઝલના ધસમસતા પ્રવાહમાં જયેશે મને ત્રણ સોનેટ પૃથ્વી છંદમાં બતાવ્યા. આશાસ્પદ છોકરો છે. યોગ્ય દિશામાં એને દોરવાણી મળે તો કાઠું કાઢે તેવો છે.
સમાજસાગર (વીકલી)ના તંત્રી અને ખુબ સારા વાર્તાકાર, બાળ ગીતકાર એવા પ્રવીણભાઈ જોશી “સાર્થક” સાથે ફોન પર વાત અવારનવાર થતી એટલે પરિચય તો હતો, પણ આજે રૂબરૂ મળતા એમ લાગ્યું કે શાંત વાતાવરણમાં સતત પ્રજ્વલિત પોચા રૂની દિવેટ છે – અવિરત પ્રકાશિત. સૌને પરદા પાછળ રહીને પ્રોત્સાહિત કરવાની એમની દિલેરીની હું બે મોઢે પ્રસંશા કરું છું. અને એમાં નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ જેવા અનુભવી ધી હોમી રહ્યા હોય તો આ દીવાનું કોઈ હવા કશું બગડી શકે તેમ નથી. 
એવા જ બે સાવ જુદા મિજાજના કવિઓ એટલે પરમ પાલનપુરી અને ઈશ્ક પાલનપુરી. બંને પોતપોતાની રીતે વોટ્સેપ ગ્રુપમાં કવિઓને માર્ગદર્શન આપે છે સાથે વિનમ્રતાથી સ્વીકારે પણ છે કે અમને સાચી દિશાના માર્ગદર્શનની જરૂર છે. બંને સાથે રહીને આવા કાર્યક્રમોને સુપેરે પાર પાડવામાં ખંતથી મહેનત કરે છે. 
અનિલ લિમ્બચીયા “આંસુ” લાગણીઓની ધાર કાઢવામાં માહેર કવિ છે. એમણે છંદ શીખી લેવાનું મને વચન આપ્યું નથી પણ મેં લઇ લીધું છે. તો એવા જ નવા અવાજવાળા જલોત્રાના કવિ કમલેશ મકવાણા અને પાલનપુરના જ પીયુ પાલનપુરી પણ આશાસ્પદ કવિઓ છે. 
મારી અંતરેચ્છા છે કે પાલનપુરનો શૂન્યાવકાશ ભરાય. ઘણું કામ કરવાની ખેવના છે. સમય સાથ આપશે તો જરૂર કરીશ જ. મારા એક શેર સાથે સૌ મારા કવિમિત્રોના પ્રેમને સ્નેહવંદન. 

‘મંથનં તો ડીસાનો રહેશે સદા,

એના શિરે આ ગામનું દેવું છે.

– મંથન ડીસાકર

Advertisements

મણીબા ગ્રંથાલય, ડીસા ખાતે એક યાદગાર રવિસભા


અહેવાલ- વર્ષા બારોટ
  તારીખ ૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૬ ના રોજ ડીસા મુકામે શબ્દ સાધના પરિવાર (પાલનપુર) અને મણિબા ગ્રંથાલય (ડીસા) નાં સંયુક્ત ઉપક્રમે મણિબા ગ્રંથાલયમાં બનાસકાઠા ના કવિઓ, લેખકો અને સાહિત્યરસિક ભાવકો દ્વારા સાહિત્ય ગોષ્ઠીનો કાર્યક્રમ યોજાયો. banaskanthama વસતા અને જેઓ સારું લખી શકે છે, જેઓ સારા કવિ કે લેખક બનવા માંગે છે અને જેને સાહિત્ય સાથે નિસ્બત છે એવા લોકોને એક સાહિત્યિક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવાના આશય સાથે આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. ડીસાના જાણીતા અને સેવાભાવી એવા શશીકાંતભાઈ દોશી, ડો. ભરતભાઈ શાહ, ડો. નવિનકાકા, ડો. પ્રવીણભાઈ શાહ અને ડો. વર્ષાબેન શાહની ઉપસ્થિતિમાં શબ્દ સાધના પરિવારના કર્તાહર્તા અને કવિશ્રી નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ અને navinkaka દ્વારા દીપ પ્રાગટ્ય કરી કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી. ત્યારબાદ મણિબા ગ્રંથાલયના સંચાલક શ્રી દીપકભાઈએ પુષ્પગુચ્છ આપી સૌનું સ્વાગત કર્યું. ત્યારબાદ હાજર રહેલ સૌ કવિઓ, લેખકો અને ભાવકોએ પોતપોતાનો પરિચય આપ્યો. ત્યારબાદ ગ્રંથાલય તરફથી આપવામાં આવેલ ચા-નાસ્તાની   સાથે સાહિત્યનો માહોલ રંગ જમાવતો આગળ વધતો રહ્યો. કાર્યક્રમમાં આનંદની વાત એ રહી કે તાજેતરમાં જ જેમને એમના શ્રેષ્ઠ વાર્તા સંગ્રહ “ઝાંખરું” માટે ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી તરફથી પારિતોષિક એનાયત થયો છે એવા આપણા બનાસકાઠા ના વાર્તાકાર શ્રી ધર્માભાઇ શ્રીમાળી કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહ્યા,અને એમનું પાલનપુર ના કવિશ્રી મનહરભાઈ મોદી “મન પાલનપુરી” દ્વારા શાલ ઓઢાડી સન્માન કરવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ શબ્દ સાધના પરિવારનો પરિચય આપતા નરેન્દ્રભાઈ જગતાપ કાર્યક્રમને આગળ ધપાવતા રહ્યાં. સમગ્ર કાર્યક્રમને ઇશ્કે હકિકી અને ઇશ્કે મિજાજીનો રંગ લગાડતા ઉપસ્થિત સૌ કવિમીત્રોએ પોતપોતાની કૃતિઓ રજુ કરીને કાર્યક્રમના અંત સુધી એક માહોલ બનાવી રાખ્યો. લેખક શ્રી પ્રવિણભાઈ જોષી ‘પ્રેમ’ દ્વારા એમની નવલિકા ‘માધવી’નું પઠન કરવામાં આવ્યું હતું જ્યારે પરમ પાલનપુરી દ્વારા બાલગીત રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું આઈસ્ક્રીમની ઠંડી ઠંડી મોજ માણતા માણતા ઉપસ્થિત સૌ કવિઓ અને લેખકો દ્વારા પોતપોતાનું  એક એક પુસ્તક ગ્રંથાલયને ભેટ આપવામાં આવ્યું.. આ જગતમાં પુસ્તકો જ આપણા શ્રેષ્ઠ સાથીમિત્રો છે એ વાતનો અહેસાસ મણિબા ગ્રંથાલયના સર્જનહાર શ્રી શશીકાંતભાઈ દોશીને મળીને થયો. ભોજનની વ્યવસ્થા સાથે કાર્યક્રમના અંતે સાહિત્યિક ચર્ચા કરી હવે પછીની બેઠક પાલનપુર મુકામે યોજાશે  એવા નિર્ણય સાથે આનંદની લાગણી અનુભવતા સૌ મિત્રો છુટા પડ્યા….

👏👏કાવ્ય ગોષ્ઠી ના થોડાક અંશો 👏👏

એ રીતે  બધી યાદને સાચવી મે,
અહીં જેમ વિધવા રકમ સાચવે છે
– ઇશ્ક પાલનપુરી

જાલીમ જમાનાથી બગાવત છે તો છે.
મારા ‘ને બીજામાં તફાવત છે તો છે
-શરદ ત્રિવેદી

એટલે હું દોડમાં પાછળ રહ્યો,
ઠેસ મારી પાડતાં ના આવડ્યું.
– મન પાલનપુરી

હજી તો જાતથીયે અજાણ છુ ‘શિવમ’
ને બીજાને પામવાનું નહી ફાવે!
-શિવાજી રાજપુત ‘શિવમ’

ગરીબની ઝૂંપડીમાં હવેલી હોય છે, ને વળી માણસાઈ થી મઢેલી હોય છે
-તગજી બારોટ

લો,હાથને હાથના સ્પર્શથી પાવશો તો ગમશે મને!
તરસ છે છતા હવે આંખોથી પાવશો તો ગમશે મને!!
    – વિનસ પાલનપુરી

ઇશ્વર ગમે છે, શું કરું કહે?, બસ હું કદી પગમાં પડી નથી – વર્ષા બારોટ

હોઉં કદી જો એકલો તું યાદ આવે ઠીક છે,પણ,ભીડમાં આ ખોટ જો તારી મને વરતાય છે
-.મેહુલ જોષી

સાચને સીધે સીધું મૂકી શકો,
જૂઠ ને શણગાર જેવું જોઈએ
-પ્રિત પાલનપુરી

આજ ચારે ધામ હોઠે આવશે.
તું, ગલી, ઘર, ગામ હોઠે આવશે.
-દિપક જોષી ‘ઝંખન’.

ન’તો અંદાજ મુજને જીતવાનો આપના દિલને,
છતાં હું હારવાની આ રમત કેવી રમી બેઠો
– શેષ પાલનપુરી

પગરણ કરો ઉપવન મહીં શોભા વધે, ફુલો તમારાથી હવે શરમાય છે – અબરાર શેખ

માંગી હથેળી મે, ને થામ્યો હાથ તે, ત્યાં પથ્થર મને ઇશ્વર લાગ્યા!.
– અનિલ લીંબાચીયા

image

નહીતર રે’જો તમે કોરા .


એવા તે રંગમાં રંગાવું શું ?સખી લાગે નહીં જે કદી ઘેરા,
રંગાવું હોય તો રુદિયાના રંગમાં , નહીતર રે’જો તમે કોરા .

જીવતરની કાચી કુંપળને કદી ફૂટે જો ફાગણ ના ફૂલ !
તો ખૂશ્બોના હિંડોળે બેસાડજો ઘડી ,ને પછી ગમતા ને કે ‘જો કે ઝૂલ !

મોકો મળે તો સખી ખીલવાની મોંસમ માં ખૂલી જજો પુરા ,
રંગાવું હોય તો રુદિયાના રંગમાં , નહીતર રે ‘જો તમે કોરા .

પાંપણ ની ડાળખી ને ઉગે ઉજાગરા તો શમણા ને દેજો રે પાંખો !
લથબથતી લાગણી ને ઢોલિયે બીછાવજો ને પનઘટે બેસાડજો આંખો!

હેતઘેલા હૈયાના જોજો ના રહી જાય ઓરતા એક્કે અધૂરા ,
રંગાવું હોય તો રુદિયાના રંગમાં , નહીતર રે ‘જો તમે કોરા .

-વર્ષા બારોટ

અબરાર શેખના મુક્તકો


જલ્દી ન કરના મેરે જનાઝેકો સુપુર્દે ખાક કરનેકી
મેરે દોસ્તોકી આદત હૈ દેર સે આનેકી

*********************************

કોઇ યુહી તો દીલમે બસતા નહી “અબરાર”
જરુર તુમ ભી અકેલેમેં બૈઠ કે રોયે હોંગે

<><><><><><><><><><><><><><><><><>

સાથ હમસે છુડાને કે લીયે બહાને ક્યું કીયે
એક ઇશારાહી કાફી થા મુઝે મારનેકે લીયે

==================================
દીલસે દર્દકા રીસ્તા તો પુરાના હૈ
કભી છલકતા હી નહી યે વો પેમાના હૈ
**********************************

હે તુચ્છ માનવી, તારી શું વિસાત આ ધરતી પર
વનવાસતો રામે કર્યો, સમયને માન આપી
નક્કી અસ્ત થશે તારો સુર્ય પણ “અબરાર”
શરણું શોધી લે,સમયને માન આપી

બસ એક વાર…


બસ એક વાર
તમારી પાસે મારી કોઈ જ
માંગ નથી.
બસ,
મારે તમને એટલું જ કહેવું છે
… કે
જયારે તમે હિંસા તરફ વળો
એ પહેલા,
બસ એક વાર
ફૂલોના ચહેરા જોજો
કોઈ પંખીનું ગીત સાંભળજો
રમતા બાળકોમાં થોડું રમી લેજો
વૃક્ષોને વહાલ કરજો
મજુરી કરતા ગરીબ લોકોની વચ્ચે જઈ
છુટ્ટા હાથે થોડાક ચુંબન વેરજો
આકાશને બાથમાં લેજો
ખેડૂતોના હાથ-પગમાં ચોંટેલી માટીમાં
આખા વિશ્વને જોજો
ને છેલ્લે
આ ધરતીને સલામી ભરજો
બસ એક વાર
હિંસા તરફ વળો એ પહેલા…
-વર્ષા બારોટ
(નવનીત સમર્પણ ડીસેમ્બર ૨૦૧૧ ના
અંકમાં પ્રગટ થયેલ કૃતિ)